Po procenama, 97% vode na planeti su okeani iliti Svetsko more koje čine Tihi (Pacifik), Atlantski, Indijski, Severni ledeni i Južni okean. Svetsko more zauzima oko 71% površine planete. OKEANI proizvode kiseonik (preko planktona i fotosinteze), filtriraju vazduh (apsorbujući oko 30% zagađenja) i smanjuju globalno zagrevanje (upijajući prekomernu toplotu). U okeanima žive mikroskopski organizmi, toliko sićušni da ih ne vidimo golim okom (najmanji i najrasprostranjeniji poznati fotosintetski organizam na Zemlji- Prohlorococcus, star preko tri milijarde godina, proizvodi čak do 20% ukupnog kiseonika na planeti). Žive kitovi, veličanstveni sisari dugi i do 30 m. Trenutno je ljudima poznato oko 226 000 okeanskih vrsta a naučnici procenjuju da ih treba otkriti još između nekoliko stotina hiljada i nekoliko miliona. SAMO! 😀
Tamo negde u tom plavom prostranstvu, na zapadu Tihog okeana, nalazi se i mesto zvano Marijanski rov (“usek” u zemljinoj kori dugačak 2 550 km i širok 69 km). Pronašli su ga članovi ekspedicije britanske kraljevske flote Challenger 1875. godine. 85 godina kasnije ova ekipa se vraća u izdanju Challenger 2.0 😊 , na namenskoj podmornici zvanoj “TRIESTE” kapetan Don Volš i inženjer Žak Pikard zaranjaju i pronalaze najdublju poznatu tačku na planeti Zemlji duboku 10 916 metara! Nazvali su je “Čelendžerov bezdan”. Oni, kao i ronioci nakon njih, su suprotno ljudskoj logici (u odnosu na temperaturu i pritisak) u bezdanu otkrili funkcionalan eko-sistem.
BZV: Investitor i avanturista iz Dalasa Viktor Veskov, je 2019. nakon što je 4 sata proveo na gotovo 11 000 metara ispod površine zemlje, izjavio da je pored fantastičnih vodenih vrsta na dnu okeana video plastičnu kesu i omot od bombona. 🙁
VIŠE OD 85% OKEANA nije istraženo! Ko zna šta je tamo? Ljudi su do danas istražili oko 5 % okeana “ručno” i još oko 10 % dotakli (mapirali) pomoću sondi i tehnologije. Činjenice govore da više znamo o površini Marsa nego o dnu okeana (više smo ga mapirali i istraživali). Iako nam je bliže kao da je dalje. Pritisak koji raste (po 1 bar na svakih 10 metara dubine) i temperatura koja pada (u dubljim zonama, bez sunčeve svetlosti, je u rasponu od 0,5°C do 3°C) čine nam ga nedostupnim do nekih budućih izuma i nove tehnološke revolucije. Brzo će to. Naravno, ako nam ostane šta da istražujemo.
