Ja pomislim na faraone, njihove piramide i mumije, pustinju i kamile, Nil i ronjenje u Crvenom moru (bez ajkula, moliću). EGIPAT, ili zvanično Arapska Republika Egipat, je država u Africi. Širi se na oko 1 000 000 km2 površine sa oko 2500 km obale (na Crvenom i Sredozemnom moru). Broji preko 111 000 000 stanovnika od kojih 95% živi unutar 20 km od Nila i njegove delte. Glavni grad Egipta je Kairo. Zvanični jezik je arapski (većina školovanog stanovništva razume i engleski i francuski). Zvanična valuta je egipatska funta, a trenutni predsednik Abdel Fatah Said Husein Halil el Sisi (od juna 2014).
Najrasprostranjenija biljka u Egiptu je kokosova palma. Od životinja ima najviše šakala i divljih svinja, oko Nila krokodila 😁, a malo dalje od reke u pustinji žive jednogrbe kamile, koze i škorpioni. U kamenim predelima ima više pustinjskih lisica i zmija. Na nebu su flamingosi, orlovi, pelikani a u vodi preko 100 vrsta riba. Na 150 km od Kaira se nalazi DOLINA KITOVA, mesto gde su pronađeni fosili najstarijih vrsta kitova poznatih današnjici. Dolina pruža dokaze o preko 30 000 000 godina starom morskom životu iz nestalog okeana Tetisa (područje današnje Sahare) i od 2005. je pod zaštitom UNESCO-a.
Kul: Najpopularniji sport u Egiptu je fudbal. Egipatska filmska industrija je najveća u arapskom svetu. Stari egipćani su imali više od 60 festivala godišnje.
Stari Egipat
Zbog svog atraktivnog geografskog položaja Egipat je kroz istoriju bio meta mnogih osvajača. Bio je grčki, bio je rimski, bio je turski… Pre nekih 5100 godina postojala su dva drevna kraljevstva na reci Nil i onda ih je vladar gornjeg kraljevstva ujedinio i poneo duplu krunu (belu za gornje i crvenu za donje kraljevstvo). Nastao je Egipat i počela vladavina egipatskih FARAONA (narednih 3000 godina kroz 31 dinastiju). Prvi faraon je bio Narmer a poslednji Kleopatra.
Religija u starom Egiptu je bila politeistička. Imali su preko 2000 božanstava. Bogovi su vladali celim svemirom (svim što postoji), Egipat je bio centar svemira a njegov kralj je bio posrednik između bogova i ljudi i apsolutni vladar zemlje. Egipćani su verovali u život posle života. Grobnice koje su zidali, zidali su za večnost. Zidanje je očekivano bilo skupo pa su ove buduće kuće mogli da priušte samo najbogatiji. U grobnice su stavljali stvari koje su pričale priču o njihovim ovozemaljskim životima, kao i sve ono što su smatrali potrebnim za naredni život. I “mito” za bogove, naravno. Uz grobnice podizani su i pogrebni hramovi. Grobnice su, zbog pljačkaša, bile skrivene, dok hramovi nisu. Najpoznatije pronađene grobnice nalaze se u okolini drevne Tebe.
TEBA (na teritoriji današnjeg Luksora) je bila “grad Amona”, boga vazduha i tvorca duše. Istoričari procenjuju da je oko 1500. g.p.n.e. Teba bila najveći grad na svetu sa oko 75 000 stanovnika. Nasuprot gradu je nekropola u kojoj su Dolina kraljeva (grobnice kraljeva- najpoznatija je grobnica Tutankamona otkrivena 1922) i Dolina kraljica (grobnice supruga kraljeva, prinčeva i princeza itd.), Memnonovi kolosi (2 ogromne statue faraona) i brojni hramovi.
Još par kul činjenica o starim egipćanima
Bili su “mačkari”. Kao kućni ljubimac mačka je bila koristan predator jer je lovila škorpione i zmije i vekovima je bilo razvijeno verovanje da bogovi preuzimaju mačiji oblik pa su mačke obožavane i tretirane poput bogova. Verovalo se da je mačka zaštitnik i da u kuću donosi sreću, zdravlje i blagostanje.
Voleli su da piju pivo. 2021. godine u Abidosu pronađeni su ostaci 5000 godina stare PIVARE čiji je proizvodni kapacitet bio više od 22 000 litara. Smatra se da pivara potiče iz doba kralja Narmera (oko 3150. g.p.n.e.) i za sada je najstarija otkrivena pivara na svetu.
Bili su odlični poznavaoci matematike i astronomije. Podelili su dan na 24 dela i sastavili solarni kalendar koji je prvi u istoriji pokazao godinu od 365 dana. Izmislili su pismo sa preko 700 hijeroglifa. Napravili su prvi papir, prve olovke, brave, ključeve, četkicu i pastu za zube… Msm, ljudi su onolike piramide napravili “na lakat”! Šta reći dalje?! (LAKAT je mera za dužinu, od zgloba lakta do vrha srednjeg prsta (Đorđe Balašević je ovekovečio u pesmi “Namćor”😎))
I dok su sve to smišljali usput su se i zabavljali! Još jedno “najstarije poznato” iz Egipta je i društvena igra Senet. U pitanju je igra za 2 igrača sa tablom i “figurama” i štapićima koji su se bacali umesto kockica. Pošto nisu pronađena nikakva uputstva za igru, način igre se samo nagađa. Neki je definišu kao neku varijantu šaha ali meni lično se više čini kao “Ne ljuti se čoveče”. Ono što jeste poznato je da su je igrali svi staleži.😊
Egipat je zemlja bogata istorijom i hiljadama godina života ljudi. On priča svoje priče i nudi dokaze i sigurno će još mnogo toga “izgubljenog u vremenu” tek biti otkriveno i postati deo i savremenog doba. S druge strane, neke će tajne, poput čuvene “Dvorane znanja” koja čuva istoriju sveta, verovatno zauvek zadržati za sebe.
